ΑΥΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

Δρ Δημήτρης Δημητρίου – Παπαβασιλείου MD, PhD
Παιδίατρος – Νευροαναπτυξιολόγος
drdimi@yahoo.com www.paidiatriki.com
Ο Αυτισμός είναι μία ασθένεια η οποία γίνεται ολοένα και πιο αναγνωρίσιμη στην
σημερινή κοινωνία, μετά την ανακάλυψη και κατηγοριοποίηση από τον αμερικανό
γιατρό Κάννερ και τον αυστριακό Άσπεργκερ πριν περίπου 60 χρόνια και σχετίζεται
άμεσα με την νευροαναπτυξιακή εξέλιξη του παιδιού που είναι η προοδευτική
κατάκτηση δεξιοτήτων σε όλους τους τομείς,αντανακλώντας έτσι την ακεραιότητα
και ωρίμανση του Νευρικού Συστήματος.
Η έναρξη γίνεται στην πρώιμη παιδική ηλικία όπως αναφέρουν τα κριτήρια
Αυτισμού(DMS-IV,1994) προ των 3 ετών και όπως αναφέρεται, σε ειδικές μελέτες
του Παν/μιου του Γέιλ, μπορεί να παρατηρηθεί με ειδικά όργανα από την ηλικία των
4 μηνών. Οι περισσότεροι όμως γονείς αντιλαμβάνονται τα αυτιστικά
χαρακτηριστικά περίπου στους 18 μήνες. Αυτό γίνεται γιατί περίπου σε εκείνη την
ηλικία το παιδί αναμένεται να έχει κατακτήσει συγκεκριμένα ορόσημα όπως στην
ομιλία και στην συμπεριφορά, που στον Αυτισμό είναι διαταραγμένα ή παρατηρείται
παλινδρόμηση,δηλαδή απώλεια ικανοτήτων που είχε αποκτήσει το παιδί και αυτό
είναι ένα γεγονός που δικαίως τρομοκρατεί τον γονέα,ο οποίος δεν φταίει σε τίποτα
και συνήθως αναπτύσσει ενοχές και τύψεις.
Παρατηρείται όμως σημαντική καθυστέρηση στην διάγνωση.Έρευνα διαπίστωσε ότι
μόνο το 50% διαγιγνώσκεται εως στην ηλικία των 5 ετών αν και 93%των γονέων
είχαν παρατηρήσει συμπτώματα από τα 3έτη.
Η Συχνότητα Αυτισμού-ΔΑΔ θεωρείται ότι έχει αυξηθεί,ίσως λόγω καλύτερης
διάγνωσης,στο 1 στα 166 παιδιά (Filipek2000,Wιng2002,Prior2003)κι είναι 4 φορές
πιο συχνό στους άρρενες. Τα αδέρφια αυτιστικών παιδιών,έχουν 4-10% αυξημένη
πιθανότητα εμφάνισης ΔΑΔ-Αυτισμού. Η αιτιολογία του θεωρείται κατά πάσα
πιθανότητα πολυπαραγοντική και ακόμα διενεργούνται έρευνες σε παγκόσμια
κλίμακα.
Οι Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές(ΔΑΔ)-εκ των οποίων ο Αυτισμός είναι η πιο
εξέχουσα περιλαμβάνονουν ποικιλία καταστάσεων όπως την Child Disintigrative
Disorder-Heller disease, Landau-Kleffner Syndrome, Σύνδρομο Ρετ κα.
Παρατηρούνται ιδιαίτερα ποιοτικές διαταραχές των αναπτυξιακών οροσήμων,δηλαδή
διαταραχές στους τομείς ανάπτυξης των παιδιών όπως κίνηση,λόγος-ομιλία-
κατανόηση, κοινωνικότητα, συμπεριφορά .
Πολλές φορές λέμε ότι ο Αυτισμός είναι μια Κοινωνική αναπηρία-δυσκολία και
συγκεκριμένα εμφανίζει συμπτώματα που αφορούν την αμφίδρομη κοινωνικότητα-
επικοινωνία,με το παιδί να μην συμμετέχει σε κοινωνικές συμπεριφορές ή συνήθειες
που αρχίζουν λίγο μετά την γέννηση ακόμα,όπως το χαμόγελο στους γονείς. Όταν
λέμε χαμόγελο,δεν εννοούμε απλά ένα χαμόγελο που μπορεί να εμφανίσει το παιδί
τυχαία,αλλά χαμόγελο που παρατηρείται όταν αλληλοεπιδρούμε με το παιδί,όταν του
μιλούμε,όταν μας νιώθει δίπλα του,ένα χαμόγελο δηλαδή με νόημα! Άλλες
διαταραχές της κοινωνικότητας και κοινωνικής επικοινωνίας μπορεί να είναι
καταστάσεις όπου το παιδί δεν θέλει,σταθερά και συνεχόμενα, να το αγκαλιάζουν,να
το χαϊδεύουν, να το αγγίζουν και γενικότερα να αντιδρά σε οποιαδήποτε προσπάθεια
να το προσεγγίσεις με τρυφερότητα.
Το παιδί μπορεί να παρουσιάζει επίσης περιορισμένες,επαναληπτικές,στερεοτυπικές
συμπεριφορές,ενδιαφέροντα ή δραστηριότητα, όπως να κινείται μπρος-πίσω ρυθμικά,
να χτυπά αντικείμενα σταθερά ή να ασχολείται μόνο με συγκεκριμένα πράγματα ή
αντικείμενα,με όλα τα άλλα πράγματα ή καταστάσεις να του είναι πρακτικά
αδιάφορα. Στο ίδιο πνεύμα,μπορεί να επιδεικνύει ασυνήθιστο ενδιαφέρον για
πράγματα που για άλλους είναι αδιάφορα και δεν έχουν σχέση με την ροή των
κοινωνικών πραγμάτων. Αυτό γίνεται πολλές φορές σε προσπάθεια αυτο-απάλυνσης
της πίεσης που αισθάνονται τα ίδια τα παιδιά από την ίδια την κατάσταση και την
αδυναμία επικοινωνίας. Φαίνεται δηλαδή λες και το παιδί να ανήκει στον Κόσμο του.
Αυτό σημαίνει ακριβώς και η λέξη «Αυτισμός»,που περιγράφει το κλείσιμο στον
εαυτό του. Το παιδί μπορεί να μην αντιδρά σε οδηγίες του τύπου «κοίτα το φως» ή
και να φαίνεται να μην ακούει πραγματικά σε αυτό που του λες. Σε μεγαλύτερες
ηλικίες και ανάλογα με το επίπεδο του παιδιού η στερεοτυπία αναφορικά με κάποια
ενδιαφέροντα μπορεί να εξειδικεύεται όπως να ξέρει τα πάντα πχ για τα τρένα-
τύπους,δρομολόγια, ή για τα αυτοκίνητα ενώ μπορεί να αφορά και ασυνήθιστα
αντικείμενα ή καταστάσεις όπως πχ να ξέρει τα πάντα σχετικά με τα κλιματιστικά!
Το 50% των παιδιών δεν έχουν προφορικό λόγο με διάφορες διαβαθμίσεις, και είναι
ένας από τους τομείς που απασχολεί σοβαρά τους γονείς. Συνήθως ο λόγος αρχικά
είναι φτωχός ή δεν παρατηρείται καθόλου. Στην συνέχεια τα παιδιά παρουσιάζουν
απώλεια του λόγου που είχαν άλλα λιγότερο ή περισσότερο ενώ αναπτύσσουν πολλά
από αυτά δικό τους λόγο.
Στα πλαίσια αυτά ήθελα να αναφέρω ότι είναι λάθος ότι τα παιδιά αυτά δεν μιλούν.
Τα περισσότερα παιδιά έχουν δικό τους λόγο-επικοινωνία,δηλαδή αναπτύσσουν δικές
τους λέξεις και νοήματα με τα οποία προσπαθούν να επικοινωνήσουν,δηλαδή σαν να
έχουν την δική τους γλώσσα. Όταν τα παιδιά δεν γίνονται αντιληπτά σε αυτό που
θέλουν να πουν τότε δημιουργείται εκνευρισμός και αγανάκτηση εκ μέρους των
παιδιών ακριβώς γιατί δεν τα καταλαβαίνουμε.
Το 75%παρουσιάζει Πνευματική Καθυστέρηση ανκαι 10% παρουσιάζει εξαιρετικές
ικανότητες. Όπως αναφέρει ο Καθηγητής του Γέιλ,Δρ Βόλκμαρ, η πνευματική
καθυστέρηση δεν φαίνεται να είναι ενγενής στον Αυτισμό,δηλαδή ότι, η πλειοψηφία
των παιδιών δεν έχουν αρχικά πνευματική υστέρηση αλλά ότι είναι επίκτητο γεγονός.
Πιο αναλυτικά, τα παιδιά έχουν την δυνατότητα να απορροφούν πληροφορίες, αλλά
λόγω της ιδιομορφίας της ασθένειας, οι πληροφορίες δεν προσλαμβάνονται από το
παιδί, εκτός και αν αυτές δοθούν με τέτοιο τρόπο ούτως ώστε να να γίνουν
αντιληπτές από το παιδί. Γιαυτό και νεότερες μεθόδοι αντιμετώπισης όπως η
Εφαρμοσμένη Συμπεριφορική Ανάλυση αλλά και η Αισθητηριακή Ολοκλήρωση
στοχεύουν στην διοχέτευση πληροφοριών με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορεί να τις
απορροφά το παιδί και να μειώνεται η πιθανότητα ανάπτυξης πνευματικής
υστέρησης. Είναι αποδεδειγμένο ότι η έγκαιρη παρέμβαση από μικρές ηλικίες όπως
15 μηνών και άνω, έχουν ως αποτέλεσμα την αύξηση των νοητικών ικανοτήτων των
παιδιών.
Επιπλέον μια μερίδα παιδιών έχουν εξαιρετικές ικανότητες, με δείκτη νοημοσύνης
πολύ ανώτερο του μέσου όρου αλλά συνδυασμένο με κοινωνική δυσκολία
αλληλεπίδρασης σε διάφορους τομείς. Αν και θωρείται διφορούμενο ακόμα, το
Σύνδρομο Άσπεργκερ ή «των μικρών Καθηγητών»όπως το ονομάζουν άλλοι, ανήκει
στο φάσμα του Αυτισμού με αδυναμία αντίληψης των κοινωνικών δομών και
αλληλεπιδράσεων. Ως αποτέλεσμα, η παραμικρή κοινωνική αλληλεπίδραση σε τέτοια
παιδιά , πρέπει να μαθαίνεται από την αρχή, να μην θεωρείται δεδομένη και να
επεξηγείται πάρα πολύ καλά και λεπτομερώς. Αυτό ισχύει για απλά πράγματα όπως
το πώς να χαιρετάμε κάποιον ως πιο πολύπλοκα πχ για τους εφήβους, του πώς να
γνωρίζουμε και να προσεγγίζουμε άτομα του αντίθετου φύλου. Καμία κοινωνική
αλληλεπίδραση τονίζουμε, δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη και απαιτεί πολύ
υπομονή από γονείς,ειδικούς και παιδιά, για να γίνουν οι διαδικασίες αντιληπτές.
Επίσης 25%των παιδιών με Αυτισμό παρουσιάζουν Επιληψία και πάνω από το 50%
παρουσιάζει διαταραχές στο εγκεφαλογράφημα και οι σπασμοί είναι ένα από τα
κύρια και σοβαρά προβλήματα που παρουσιάζονται και απασχολούν τους γονείς.
Επιπλέον μπορεί να παρατηρείται σε άλλοτε άλλο βαθμό,τρομερή υπερκινητικότητα,
αντικοινωνική συμπεριφορά ακόμα και επιθετικότητα ενώ όταν νευριάζει να είναι
αδύνατη οποιαδήποτε επικοινωνία μαζί του. Μπορεί όμως να μιμείται πάρα πολλές
ψυχιατρικές καταστάσεις, οι οποίες μπορεί επιπλέον να συνυπάρχουν με τις ΔΑΔ-
Αυτισμό.
Συννοσηρότητα μπορεί να παρατηρείται με μια ποικιλία διαταραχών όπως Σύνδρομο
Τουρέτ,διπολική διαταραχή,ψυχαναγκαστική διαταραχή αλλά μπορεί να
παρατηρείται και σε καταστάσεις όπως οζώδης σκλήρυνση, Σύνδρομο Down,συγγενή
ερυθρά,Σύνδρομο Ρετ, Σύνδ.Εύθραστου Χ κα, για τις οποίες απαιτείται ειδική
διαγνωστική διαδικασία.
Οι Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές πρέπει να διαχωρίζονται από την γενική
αναπτυξιακή καθυστέρηση, συμπεριφορικά προβλήματα, υπερκινητικότητα,
διάσπαση-προσοχής, ψυχαναγκαστικές-νευρώσεις,μαθησιακές δυσκολίες,
αναπτυξιακές διαταραχές κινητικότητας ,λογοπαθολογίες,με τα οποία μπορεί να
επικαλύπτεται και απαιτεί εξειδικεύμενο προσωπικό και κατάλληλα ψυχομετρικά
εργαλεία,σε συνδυασμό με ποικίλες εξετάσεις όπως γενετικές, βιοχημικές κλπ για την
αποτελεσματική διαφοροδιάγνωση.
Πολλές φορές η εικόνα είναι άτυπη και γιαυτό η έγκαιρη διαφοροδιάγνωση των
ΔΑΔ-Αυτισμού είναι αρκετά δύσκολη και γίνεται με ειδικά διαγνωστικά εργαλεία
όπωςADOS,CARSκλπ για τα οποία απαιτείται ειδική εκπαίδευση τόσο για την
διενέργειά τους όσο και για την ερμηνεία τους.
Για πρωτοβάθμια πληθυσμιακή ανίχνευση ειδικά σε μικρές ηλικίες,υπάρχουν
ελάχιστα εργαλεία όπως το M-CHAT,που έχει υψηλή ειδικότητα αλλά και
ευαισθησία(Robins2001,Wong2004) όπως και το AQ Child για ηλικίες 4-11 ετών και
το τεστ CAST για πρωτοβάθμια διαφοροδιάγνωση για Σύνδρομο Asperger, του
Παν/μίου του Cambridge-Ηνωμένου Βασιλείου (Prof. Simon Baron Cohen) και που
και το Κέντρο Αναπτυξιακής και Κοινωνικής Παιδιατρικής Κύπρου κατέχει τα
πνευματικά δικαιώματα της Ελληνικής μετάφρασης με την ευγενή άδεια των
συγγραφέων του.
Η παρέμβαση σε παιδιά που ανιχνεύονται ή διαγιγνώσκονται με ΔΑΔ-Αυτισμό, είναικατά κύριο λόγο εκπαιδευτική όπως με προγράμματα του τύπου Συμπεριφορικής
Εφαρμοσμένης Ανάλυσης-ΑΒΑ και με συνοδό φαρμακευτική θεραπεία εφόσον αυτή
απαιτείται μετά την γνωμοδότηση αρμόδιου ιατρού και ειδικότερα παιδοψυχίατρου.
Υπάρχουν άπειρες θεραπείες,βασισμένες σε διάφορες ανυπόστατες θεωρίες, όπως
δίαιτες, μαγνήτες κλπ που μόνο αποτέλεσμα έχουν την ταλαιπωρία των γονέων και
των παιδιών. Για την αντιμετώπιση των παιδιών απαιτείται συνδυασμένη προσπάθεια
πολλών ειδικών και άμεση ανάμειξη των γονέων αλλά και υποστηρικτικός κύκλος
φίλων και κοινωνίας όπως και ειδικό εκπαιδευτικό πλαίσιο. Τονίζουμε ότι λόγω της
ιδιαιτερότητας της κατάστασης, τα περισσότερα εκπαιδευτικά πλαίσια δεν είναι
κατάλληλα για τα αυτιστικά παιδιά,καθώς είναι προσανατολισμένα για παιδιά με
γενική/σφαιρική πνευματική καθυστέρηση. Αντίθετα στα παιδιά με αυτισμό δεν
πρέπει να δίνονται ακατάσχετα πληροφορίες και γνώσεις αλλά να γίνεται προσεκτική
και στοχευμένη εκμάθηση με τρόπο που να γίνεται αποδεκτός από το παιδί. Τελικός
μας στόχος είναι να γίνει το παιδί σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητο και να
αυτοεξυπηρετείται ή ακόμα και να διαβιώνει, ανάλογα με την κυριαρχούσα του
κατάσταση βέβαια, ανεξάρτητο σε υποστηρικτικές μονάδες διαβίωσης.
Για τα θέματα των παρεμβάσεων και των υπαρχουσών θεραπειών θα επανέλθουμε με
επόμενο άρθρο καθώς είναι αδύνατο να εξαντληθεί ένα τέτοιο θέμα σε λίγες μόνο
σελίδες.

Δρ Δημήτρης Δημητρίου – Παπαβασιλείου MD, PhD
Παιδίατρος – Νευροαναπτυξιολόγος
Διδάκτωρ Πανεπιστημίου
Μετεκπαιδευθείς στο Πανεπιστήμιο Yale –ΗΠΑ
και
Στο Παν/κό Νοσοκομείο Robert Debre-Παρίσι-Γαλλία
Υποδιευθυντής Κέντρου Αναπτυξιακής και Κοινωνικής Παιδιατρικής Κύπρου


www.paidiatriki.com drdimi@yahoo.com τηλ 6947908479

«Διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (Ανίχνευση – Διάγνωση) και Ψυχομετρικά Εργαλεία»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΕΡΙΔΩΝ:

«Διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (Ανίχνευση – Διάγνωση) και Ψυχομετρικά Εργαλεία».

8:00 – 8:30 Προσέλευση
8:30 – 9:00 Χαιρετισμοί
9:00 – 11:00 Διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (Ανίχνευση – Διάγνωση).

Ορισμοί – επεξηγήσεις.

Δρ. Τζίμας Γιώργος, Σχολικός Σύμβουλος ΕΑΕ.

Δρ. Δημητρίου Δημήτρης, Παιδίατρος – Νευροαναπτυξιολόγος.

Υποδιευθυντής Ερευνητικού Κέντρου Αναπτυξιακής και Κοινωνικής παιδιατρικής Κύπρου.

11:00 – 11:30 Διάλειμμα – Καφές.

11:30 – 13:30 Βιωματική παρουσίαση Ψυχομετρικών Εργαλείων.

Δρ. Δημητρίου Δημήτρης.

Οι ημερίδες θα διεξαχθούν στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων του ΤΕΕ, Ειδικού Γυμνασίου και Ειδικού Λυκείου Κωφών Αγίας Παρασκευής, Πίνδου 27, τηλ. και FAX 210 – 6002044, πολύ κοντά στο metro Δουκίσσης Πλακεντίας, σύμφωνα με το πρόγραμμα:

1). 13-1-2010. Όλο το προσωπικό των Ειδικών Σχολείων Π.Ε. της Β΄ Διεύθυνσης Αθηνών
2). 14-1-2010. Όλο το προσωπικό των Ειδικών Σχολείων Π.Ε. της Διεύθυνσης Ανατολικής Αττικής.
3). 15-1-2010. Το Προσωπικό των Τμημάτων Ένταξης, Παράλληλων Στηρίξεων και Διδασκαλιών στο Σπίτι, Π.Ε. (Νηπιαγωγοί,Δάσκαλοι) της Διεύθυνσης και του 1ου Γραφείου της Β΄ Διεύθυνσης Αθήνας.
4). 18-1-2010. Το Προσωπικό των Τμημάτων Ένταξης, Παράλληλων Στηρίξεων και Διδασκαλιών στο Σπίτι, Π.Ε. (Νηπιαγωγοί,Δάσκαλοι) του 2ου και του 3ου Γραφείου της Β΄ Διεύθυνσης Αθήνας.
5). 19-1-2010. Το Προσωπικό των Τμημάτων Ένταξης, Παράλληλων Στηρίξεων και Διδασκαλιών στο Σπίτι, Π.Ε. (Νηπιαγωγοί,Δάσκαλοι) της Διεύθυνσης και του 1ου και του 4ου Γραφείου της Διεύθυνσης Ανατολικής Αττικής.
6). 20-1-2010. Το Προσωπικό των Τμημάτων Ένταξης, Παράλληλων Στηρίξεων και Διδασκαλιών στο Σπίτι, Π.Ε. (Νηπιαγωγοί,Δάσκαλοι) του 2ου και του 3ου Γραφείου της Διεύθυνσης Ανατολικής Αττικής.

Παρατηρήσεις:
1). Οι κωφοί εκπαιδευτικοί θα προσέλθουν όλοι την πρώτη ημέρα και θα υπάρχει διερμηνεία στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα.
2). Θα δοθεί υλικό το οποίο σχετίζεται με τα Ψυχομετρικά Εργαλεία.
3). Θα δοθεί βεβαίωση παρακολούθησης.

Ο Σχολικός Σύμβουλος

2ης Περιφέρειας ΕΑΕ

Δρ. Γεώργιος Ι. Τζίμας

Ας επισκεφτούμε ένα μουσείο

Πάντα είναι κατάλληλος ο καιρός να δούμε ένα μουσείο. Πόσο μάλλον όταν έχουμε διακοπές και χρόνο να είμαστε μαζί με τα παιδιά μας, όπως τώρα στις γιορτές.Πολύ περισσότερο όταν πρόκειται για το Μουσείο Συναισθημάτων Παιδικής Ηλικίας.
Είναι ένα μοναδικό, διεθνώς , μουσείο για παιδιά, που χρησιμοποιεί τα εκθέματα του, το παιχνίδι και τα παραμύθια για να ενθαρρύνει τα παιδιά να κατανοήσουν τον κόσμο των συναισθημάτων, ενώ ταυτόχρονα ευαισθητοποιεί τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς για τα θέματα που αφορούν τη συναισθηματική ανάπτυξη και κοινωνικοποίηση των παιδιών.

Είναι μη κερδοσκοπική εταιρία, ανήκει στις μη κυβερνητικές οργανώσεις και είναι μέλος του «HANDS ON EUROPE» διεθνούς συμβουλίου παιδικών μουσείων.

Τα παιδιά, καθώς ξεκινάνε τη ζωή τους, συχνά μπερδεύονται με τα συναισθήματά τους και νιώθουν την ανάγκη να κατανοήσουν τον εαυτό τους και τον κόσμο γύρω τους για να βρούνε το δικό τους νόημα στη ζωή. Η αρμονική συναισθηματική ανάπτυξη τα βοηθάει να αναπτυχθούν σε δημιουργικούς, κοινωνικούς και ευτυχισμένους ενήλικες.

2ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ειδικής Αγωγής με διεθνή συμμετοχή

Β’ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Η Εταιρεία Ειδικής Παιδαγωγικής Ελλάδας σε συνεργασία με τον Τομέα Παιδαγωγικής του Φ.Π.Ψ. τμήματος του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών διοργανώνει το 2ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ειδικής Αγωγής με διεθνή συμμετοχή, με τίτλο:

Η Ειδική Αγωγή Αφετηρία εξελίξεων στην Επιστήμη και στην Πράξη

Ημερομηνία διεξαγωγής: 15,16,17,18 Απριλίου 2010

Χώρος διεξαγωγής: Φιλοσοφική Αθηνών, Πανεπιστημιόπολη, Ιλίσια

Εγγραφές: Για την παρακολούθηση του συνεδρίου μπορείτε να εγγραφείτε

μόνο ηλεκτρονικά στην ιστοσελίδα www.eepe.gr, όπου θα βρείτε και περισσότερες πληροφορίες για τις καταληκτικές ημερομηνίες, το κόστος, τις θεματικές του συνεδρίου και τα workshops που θα πραγματοποιηθούν.

Εισηγήσεις: Οι εισηγήσεις θα υποβάλλονται μόνο ηλεκτρονικά στο synedrio2010@eepe.gr Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε. . Επίσης, θα υπόκεινται σε κρίση με σκοπό την ένταξή τους στα Πρακτικά του Συνεδρίου. Στο δικτυακό τόπο της Εταιρείας βρίσκονται αναλυτικές οδηγίες προς τους εισηγητές.

Καταληκτική ημερομηνία εισηγήσεων: 20 Ιανουαρίου 2010


Η επίσημη ιστοσελίδα της Εταιρείας Ειδικής Παιδαγωγικής Ελλάδας είναι www.eepe.gr

Η απλή παρακολούθηση του συνεδρίου είναι ΔΩΡΕΑΝ.

Bιβλία που αναφέρονται στην αναπηρία

Ο κατάλογος αυτός συντάχθηκε και συνεχώς ανανεώνεται από την κυρία Λίλα Πατρόκλου, συγγραφέα παιδικών βιβλίων. Την ευχαριστούμε που μας τον παραχώρησε.

1. Παιδικά και Εφηβικά βιβλία που αναφέρονται άμεσα ή έμμεσα στην αναπηρία

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΕΚΔΟΤΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
1.Παπαδιαμάντης Αλέξανδρος: Γουτού Γουπατού, Παπαδόπουλος, Παιδ. Νοητική Υστέρηση
Ο Μανολιός έχει χρυσή καρδιά, αλλά περίεργη εμφάνιση και ομιλία. Όταν όμως την παραμονή της Πρωτοχρονιάς σώζει τα παιδιά, γίνεται ο ήρωας όλων. Συγκινητικό διήγημα με νόημα που είναι πάντα επίκαιρο.

2.Weninger Brigitte: Ένας για όλους και όλοι για έναν, Πατάκης, Παιδ. Σωματική Αναπ.
Ο Μαξ το ποντικάκι έχει γεννηθεί με το ένα πόδι του μεγαλύτερο από το άλλο. Γι' αυτό το λόγο πολλές φορές παραπατάει και πέφτει φαρδύς πλατύς κάτω.
Ένα υπέροχο βιβλίο με τρυφερές εικόνες, που μιλάει για την ομαδικότητα και για τα θαύματα που μπορεί να κάνει κανείς όταν εργάζεται μαζί με άλλους.


3.Μερκούριου Αυτζή: Θέλω μόνο να παίξω μαζί σου, Ελληνικά Γράμματα, Παιδ. Σύνδρ.
Ντάουν
Ο Μάνος με τα σκιστά μάτια και το πλακουτσό πρόσωπο είναι ένα αγόρι διαφορετικό από τ΄ άλλα. Γι΄ αυτό και τα παιδιά της γειτονιάς του δεν παίζουν μαζί του. Εκείνος, όμως, ξέρει να παίζει, ξέρει να μοιράζεται, μα πάνω απ΄ όλα ξέρει να αγαπά...

4.Ανδρικόπουλος Νικόλας: Δυο παπούτσια με καρότσι, Ελληνικά Γράμματα, Παιδ. Κινητική Αν.
Ο ήρωας του παραμυθιού, ο κύριος Λάζαρος Εαυτούλης, ζει ευτυχισμένος στην όμορφη χώρα «Τιμενοιαζειεμένα», και μια μέρα, βγαίνοντας για ψώνια, παρκάρει παράνομα το αυτοκίνητό του μπροστά σε μια ράμπα, προκειμένου να μπει σε ένα μαγαζί για να αγοράσει τα καινούργια του παπούτσια. Καθώς όμως βγαίνει από το μαγαζί, αρχίζει να πέφτει, να πέφτει, να πέφτει ασταμάτητα σε μια βαθιά τρύπα, και τελικά προσγειώνεται στο πιο παράξενο μέρος που είχε δει ποτέ! Στην «Τροχήλατη Δημοκρατία του Μπορώ»!


5.Σκορδαλά-Κακατσάκη Ευδοκία: 0 Ευτύχης και το ουράνιο τόξο, Καλειδοσκόπιο, Παιδ. Καρκ.
Ο Ευτύχης, ένα μικρό αρκουδάκι που ζει στο δάσος, αρρωσταίνει και πηγαίνει με τους γονείς του σε ένα μεγάλο νοσοκομείο. "Μπόρα είναι. Θα περάσει". Λέει με σιγουριά από την πρώτη στιγμή ο μπαμπάς του. Αυτό πιστεύει και το μικρό μας αρκουδάκι. Και δεν παύει ούτε στιγμή να ονειρεύεται και να περιμένει του ουράνιο τόξο, που έρχεται πάντα μετά από μια καταιγίδα...


6. Wojtowicz Jen: Τα παιδιά των λουλουδιών,Επόμενος Σταθμός, Παιδ. Σωματική Αναπηρία
Μια τρυφερή και ευφάνταστη ιστορία για τη δύναμη της καλοσύνης και την αξία της κατανόησης προς κάθε τι διαφορετικό.

7.Μπερνάρ Φρέντ: Ιησούς Μπέτς, Κάστωρ, Παιδ. Σωμ.Αναπηρία
Ο Ιησούς Μπετς είναι ένας άνθρωπος χωρίς χέρια και πόδια, ένας «κορμάνθρωπος». Έχει όμως το χάρισμα της καλής όρασης, μια θαυμάσια φωνή υψίφωνου και καλή καρδιά. Οι σκληρές συνθήκες ζωής κάνουν τους απλούς ανθρώπους της εποχής (τέλος 19ου αρχές 20ου αιώνα) σκληροτράχηλους, βίαιους και άσπλαχνους. Tο «χάπυ έντ» δεν αρκεί για να σβήσει το πικρό χαμόγελο του αναγνώστη. Ένα υψηλής ποιότητας βιβλίο που ξεπερνά κατά πολύ τα συνηθισμένα βιβλία για την αποδοχή της διαφορετικότητας.

8.Πουλάκης Πέτρος: 0 Αυτός, Κάστωρ, Παιδ. Αυτισμός
Με αριστοτεχνικό τρόπο ο συγγραφέας σκιαγραφεί όλα τα γνωρίσματα του αυτισμού ιδωμένα μεσα από το καβούκι του "Αυτού", μιας χελώνας που παρατηρεί τον κόσμο με το δικό της ξεχωριστό τρόπο και εξοικειώνει τα παιδιά ομαλά με την διαταραχή του αυτιστικού φάσματος.

9.Ρόου Τζόν Α.: Θέλω μια αγκαλιά, Πατάκης, Παιδ. Σωματικές Διαφορές
Ένα υπέροχο βιβλίο με χιούμορ από τον Τζον Ά. Ρόου για την αξία της προσφοράς. Μια μικρή αγκαλιά, ένα γρήγορο φιλί, ένα ανεκτίμητο δώρο.

10.Γκρέκου Γλυκερία: 0 Φοίβος και ο άλλος Φοίβος, Ελληνικά Γράμματα, Παιδ. Κινητική Αν.
Το θέμα του βιβλίου αφορά στην καθημερινότητα δύο παιδιών. Ενός "συνηθισμένου", του Φοίβου, και ενός παιδιού με αναπηρία, του άλλου Φοίβου. Ο άλλος Φοίβος, με αναπηρία, γίνεται "άλλος" μέσα από τη δική του ιδιαιτερότητα, αλλά κυρίως μέσα από την εικόνα που έχουν οι άλλοι γι΄ αυτόν. Στις σελίδες του βιβλίου ο αναγνώστης ανακαλύπτει πως όλοι οι άνθρωποι έχουν τις ίδιες ανάγκες, νιώθουν τα ίδια συναισθήματα, έχουν τα ίδια δικαιώματα.

11.Σταματοπούλου Ιωάννα: Μόζα η γάτα,
Η Μόζα, η γάτα της ιστορίας, είναι υπαρκτή και αποτελεί την έμπνευση για τη δουλειά αυτή, μια που γεννήθηκε τυφλή. Σε κάθε βιβλίο της σειράς, η Μόζα μιλά με το δικό της μοναδικό τρόπο σχετικά με μια ομάδα ανθρώπων για την οποία τα παιδιά λαμβάνουν λίγες πληροφορίες από γονείς και δασκάλους. Οι ιστορίες της Μόζας αποτελούν χρήσιμα εργαλεία για νηπιαγωγούς και δασκάλους, καθώς και για γονείς ευαισθητοποιημένους, που χρειάζονται κάποιο μέσο για να καλλιεργήσουν την ευαισθησία αυτή στα παιδιά.

Α. Το βουνό των νάνων, Κέδρος, Παιδ. Σύνδρομο Ντάουν
Στο "Βουνό των νάνων", ταξιδεύουμε μαζί με τη Μόζα στον κόσμο των ανθρώπων με σύνδρομο Down και εγκεφαλική παράλυση. Προσεγγίζουμε έτσι την ουσιαστική έννοια της φράσης "άτομα με ειδικές ανάγκες και ικανότητες", ενημερωνόμαστε για τις ιδιαιτερότητες των ατόμων αυτών, καταλαβαίνουμε γιατί νιώθουν αμήχανα κάποιοι άνθρωποι απέναντί τους και ευαισθητοποιούμαστε, τελικά, σε ένα δύσκολο κοινωνικό θέμα με χαριτωμένο τρόπο.

12. Β. Η μάγισσα Αμπουλίνα, Παιδ. Κινητικά Προβλήματα
Στη Μάγισσα Αμπουλίνα, ταξιδεύουμε μαζί με τη Μόζα στον κόσμο των ανθρώπων με κινητικά προβλήματα. Προσεγγίζουμε έτσι την ουσιαστική έννοια της φράσης "άτομα με ειδικές ανάγκες και ικανότητες", ενημερωνόμαστε για τις ιδιαιτερότητες των ατόμων αυτών, καταλαβαίνουμε γιατί νιώθουν αμήχανοι οι υπόλοιποι άνθρωποι απέναντί τους και
ευαισθητοποιούμαστε, τελικά, σε ένα δύσκολο κοινωνικό θέμα με χαριτωμένο τρόπο.


13. Γ. Η λευκή Μόλι, Παιδ. Πρόβλημα Ακοής
Ένα παραμύθι με θέμα τα προβλήματα ακοής.Η περιπέτεια συνεχίζεται όταν η Μόλι, η λευκή γάτα της μάγισσας Αμπουλίνας, επισκέπτεται τη Μόζα. Η Μόλι έχει γεννηθεί κωφή κι έτσι είναι η πλέον κατάλληλη για να δείξει στη Μόζα τα μυστικά των ανθρώπων με προβλήματα ακοής. Στον κίτρινο τοίχο του σαλονιού προβάλλει μια φανταστική ταινία και ταξιδεύουν με αυτόν τον τρόπο στη γνώση της πραγματικής ζωής. Πάνω απ' όλα όμως, Μόλι μαθαίνει στη Μόζα, και μαζί της σε όλα τα παιδιά πώς νιώθουν αυτοί οι άνθρωποι και μαζί τους κι εμείς. Μέσα απ' την πληροφόρηση η Μόζα καταλαβαίνει πως στην ουσία όλοι με τον τρόπο μας, είμαστε διαφορετικοί και γι' αυτό μοναδικοί.

14. Δ. Μια μαγική νύχτα, Παιδ. Πρόβλημα Όρασης
Στο "Μια μαγική νύχτα", ταξιδεύουμε μαζί με τη Μόζα στον κόσμο των ανθρώπων με προβλήματα όρασης. Προσεγγίζουμε έτσι την ουσιαστική έννοια της φράσης "άτομα με ειδικές ανάγκες και ικανότητες", ενημερωνόμαστε για τις ιδιαιτερότητες των ατόμων αυτών, καταλαβαίνουμε γιατί νιώθουν αμήχανοι οι υπόλοιποι άνθρωποι απέναντί τους και ευαισθητοποιούμαστε, τελικά, σε ένα δύσκολο κοινωνικό θέμα με χαριτωμένο τρόπο.

15.Ηλιόπουλος Βαγγέλης: 0 Τριγωνοψαρούλης, Πατάκης, Παιδ. Σωματ. Διαφορά
Ο Τριγωνομικρούλης, ο αδερφός του Τριγωνοψαρούλη, πάντα βάζει τον αδερφό του σε μπελάδες. Τώρα θέλει να ξαναβρεί τη μαμά του, που όμως κατοικεί σε μια χώρα μακρινή και διαφορετική: στον κόσμο των παράξενων ψαριών. Ο Τριγωνοψαρούλης, λοιπόν, αναλαμβάνει «δράση» και ξεκινάει το μεγάλο και επικίνδυνο ταξίδι για να συναντήσει τη μαμά τους. Μπλέκει σε μια νέα περιπέτεια γεμάτη χρώματα και φαντασία.

16.Ζαννάκη - Λιάλιου Ιουλία: Για μια σούζα, Κέδρος, Εφ. Σωματική Αναπηρία
Την ήρεμη ζωή εφτά παιδικών φίλων αναστατώνει η απόφαση του συλλόγου καθηγητών να αναθέσει σε τρεις από αυτούς να δίνουν τα μαθήματα σε ένα συμμαθητή τους που έχει μείνει καθηλωμένος σε αναπηρική πολυθρόνα ύστερα από ατύχημα με το μηχανάκι που οδηγούσε.
Ο συμμαθητής τους, πρώην μηχανόβιος, μέλος μιας συμμοριούλας που τρόμαζε και εξόργιζε τους περίοικους και τα παιδιά, βάζει σε δοκιμασία την υπομονή τους.
Δύσκολη η αποστολή των παιδιών. Η αντιπάθεια και από τις δυο πλευρές.
Όλα όμως αλλάζουν όταν ο δύστροπος "μαθητής" τους γίνεται μάρτυρας μιας πιθανής δολοφονίας στην πολυκατοικία όπου μένει και αναγκάζεται να ζητήσει τη βοήθειά τους.


17.Τζώρτζογλου Νίτσα: Αργυρώ, Κέδρος, Εφ. Σωματική Αναπηρία
Η Αργυρώ, ένα μικρό κορίτσι στην Ήπειρο, τραυματίζεται από νάρκη και μένει ανάπηρη. Τσ βγάζει όμως πέρα παλικαρίσια με το κουράγιο της, τη βοήθεια της μυαλωμένης μάνας της και της φωτισμένης δασκάλας της.

18.Χελφτ Κλοντ: Μια αδελφούλα με ειδικές ανάγκες, Άγκυρα, Παιδ. Σωματική Αναπηρία
Σήμερα το πρωί στο μαιευτήριο γεννήθηκε ένα μωρό, η μικρή Νέλλη. Η χαρά της Μαρίνας και του Παύλου, των γονιών της, είναι απερίγραπτη... Ένας γιατρός παίρνει τη Νέλλη και την πηγαίνει για εξέταση. Όταν γυρνάει, είναι σκεπτικός και αρχίζει να μιλάει αργά:
- Κάτι δεν πάει καλά... Έγινε ένα ατύχημα γενετικό. Η Νέλλη έχει ένα μειονέκτημα: την τρισωμία 21. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, τη χαρά διαδέχεται ένας φόβος ανυπολόγιστος.
Ένα βιβλίο που αναφέρεται στη δοκιμασία της οικογένειας, όταν αποκτά ένα παιδί με ειδικές ανάγκες, καθώς και στον τρόπο της σωστής αντιμετώπισής της. Οι εξηγήσεις που δίνονται προσπαθούν να απο-ενοχοποιήσουν την οικογένεια και είναι γεμάτες σεβασμό προς το παιδί.

19.Μάστορη Βούλα: Δωριλένια, Πατάκης, Παιδ. Πρόβλημα Ομιλίας
Η μικρή Δωριλένια μιλούσε όλες τις λαλιές του κόσμου, αλλά αρνιόταν να μιλήσει την ανθρωπολαλιά. Βλέπεις, η γάτα της της είχε πει πως, αν το έκανε αυτό, τότε θα ξεχνούσε όλες τις άλλες λαλιές, ακόμη και το ότι κάποτε τις ήξερε!
Κάτι όμως στο τέλος έκανε τη Δωριλένια ν' αλλάξει γνώμη. Τι;

20.Γουίλις Τζιν: Η Αργυρώ γελάει, Πατάκης, Παιδ. Κινητική Αναπηρία
Η Αργυρώ γελάει είναι ένα βιβλίο εικονογραφημένο και με ελάχιστο κείμενο που απευθύνεται σε παιδιά προσχολικής ηλικίας, όπου τα παιδιά παρατηρούν με περιέργεια το ένα το άλλο προσπαθώντας, ίσως, να κάνουν φίλους. Γυρίζοντας τις σελίδες βλέπουμε στην Αργυρώ ένα παιδί σαν όλα τα άλλα: η μικρή κλαίει, γελάει, κάνει κούνια, ζωγραφίζει, θυμώνει, φοβάται, θέλει παραμύθια, κολυμπάει. Μόνο στην τελευταία εικόνα του βιβλίου αντιλαμβανόμαστε ότι η Αργυρώ είναι ένα παιδί με ειδικές ανάγκες όταν τη βλέπουμε να κάθεται στο αναπηρικό της καρότσι. Με απλότητα, χωρίς συναισθηματισμό και ενοχοποιητικό διδακτισμό, ο μικρός αναγνώστης θα μπορούσε να σκεφτεί «Μα, η Αργυρώ μού μοιάζει! Τίποτα δεν μ' εμποδίζει να κάνω παρέα μαζί της».


21.Μάρρα Ειρήνη: Το μυστικό τραγούδι της Μάτας, Πατάκης, Παιδ. Σωματική Διαφορά
Η μαμά κούνησε το κεφάλι της απορημένη. - Πώς τα κατάφερες; Τι του έκανες; Δεν μπορεί, κάτι του έκανες εσύ, αλλά τι; Έλα, πες μου... Η Μάτα γέλασε. Το μυστικό ήταν δικό της και θα το ήξεραν μόνο αυτή και το φυτό της! Το ξέρει και το αγόρι με τα δαντελένια χέρια κι ας είναι από άλλη ιστορία. Είναι και δικό του μυστικό και όλων όσοι ζουν τραγουδώντας δυνατά ή σιωπηλά το τραγούδι της ψυχής τους...

22.Λενέν Τιερί: Με τα μάτια της καρδιάς, Σύγχρονοι Ορίζοντες, Παιδ. Τυφλότητα
«Η Αϊσά κι εγώ περπατούσαμε πιασμένοι χέρι χέρι στους δρόμους. Εγώ, ο τυφλός, της μάθαινα ν ακούει τα βήματα των ανθρώπων. Εκείνη, πάλι, μου μιλούσε για τα χρώματα: Το κίτρινο είναι σαν τον ήλιο που ζεσταίνει το δέρμα, το πράσινο σαν την μυρωδιά του νοτισμένου χόρτου το πρωί, το μπλε σαν τον ωκεανό, όταν στέκεσαι μπρος του...»


23.Μάστορη Βούλα: Το γιγαντοδαχτυλάκι του Λέανδρου, Μίνωας, Παιδ. Παροδική Αναπηρία
Ο Λέανδρος ήταν πολύ, μα πολύ φρόνιμος. Φρόνιμος σαν μεγάλος. Δεν έσκουζε, δεν γκρίνιαζε, δεν πείσμωνε... Ούτε έκανε αταξίες ή σκανταλιές. Ήταν "παράδειγμα φρονιμάδας"! Μέχρι που το μικρό δαχτυλάκι του έπαθε... γιγάντωση! Ο Λέανδρος δεν έδωσε σημασία στο δαχτυλάκι του γίγας, μέχρι που άρχισε να του κάνει και σκανταλιές! Θα έχανε, λοιπόν, το καλό του όνομα από ένα... άτακτο γιγαντοδαχτυλάκι; Χμ, μήπως θα ήταν καλύτερα να του το κόψουν λιγάκι;

24.Σέλινγκ Μπάρμπαρα: Δεν είμαι, τόσο αλλιώτικος από τους άλλους, Δωρικός, Παιδ. Κινητ. Αν.
Εικονογραφημένα βιβλία, που προσφέρουν στους γονείς των παιδιών μια εξαιρετική ευκαιρία να επικοινωνήσουν μαζί τους για λεπτά και κρίσιμα ζητήματα, τα οποία απαιτούν προσοχή και υπευθυνότητα.

25.Φτιάκα Ελένη: Το μικρό χωριό στο βουνό όπου τα παιδιά δεν χαμογελούσαν ποτέ, Ταξιδευτής, Παιδ. Το Γκέτο
Ύστερα απ' όλα αυτά τα γεγονότα και τις αναμνήσεις μου, που πέρασα σ' αυτά τα έξι χρόνια μακριά από τα ειδικά σχολεία, αν κάποιος μου έλεγε να πάω σε ειδικό σχολείο και να μείνω, η απάντησή μου θα ήταν απόλυτα αρνητική. Θα έλεγα σ' αυτούς που μου πρότειναν κάτι τέτοιο ότι δε θέλω άλλη ειδική μεταχείριση... Φτάνει πια η απομόνωση από την κοινωνία. (Σωτήρης Στυλιανού, "Μέχρι να φτάσω ως εδώ" (Σκέψεις και εμπειρίες ενός παιδιού με αναπηρία), Θεσσαλονίκη 1990)


ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

Επιστολή προς τα παιδιά

Επιστολή προς τα παιδιά, με την ευκαιρία της 3ης Δεκέμβρη :
Παγκόσμια Ημέρα Αναπηρίας

Γεια σας, παιδιά,
Μια τέτοια μέρα, έχω να σας πω πόσο χαίρομαι που υπάρχετε. Έχω τους λόγους μου που το λέω. Ο κυριότερος είναι το ότι δεν οδηγείτε αυτοκίνητα και μηχανές. Έτσι δεν τα παρκάρετε στα πεζοδρόμια και στις θέσεις που είναι για τους αναπήρους.
Δεν κλείνετε τις ράμπες πρόσβασης των διαβάσεων.
Εσείς οδηγείτε τα ποδήλατά σας και προσέχετε τον εαυτό σας και τούς άλλους πεζούς. Βοηθάτε πρόθυμα, όποιον έχει πρόβλημα και ζητάει την βοήθειά σας. Αν ξεχαστείτε και ενοχλήσετε, ζητάτε συγνώμη και κάνετε χώρο για να περάσει κάποιος.
Το καλύτερο απ’ όλα, αυτό που ζεσταίνει την καρδιά, είναι, ότι θυμίζετε στους μεγάλους να σέβονται το αναπηρικό σήμα όπου το δουν.
Δεν με κοιτάτε με περιέργεια και οίκτο όταν με βλέπετε να περνώ, με το αναπηρικό αμαξίδιο, τις πατερίτσες μου ή το λευκό μου μπαστούνι.
Δεν με κοροϊδεύετε, όταν συνεννοούμαι στη νοηματική γλώσσα, γιατί δεν μπορώ να μιλήσω.
Με αντιμετωπίζετε σαν να είμαι ένας από σας. Έτσι πρέπει . Δεν είμαι εξωγήινος.
Είμαι απλά ένας ανάπηρος άνθρωπος. Μόνο, που δεν μπορούν να το καταλάβουν οι μεγάλοι.
Γι’ αυτό απευθύνομαι σε σάς.

Σας στέλνω την αγάπη μου
Λίλα Πατρόκλου

Η επιστολή αυτή δημοσιεύτηκε στο ένθετο Ερευνητές της εφημερίδας Καθημερινή στο πλαίσιο του αφιερώματος για την αναπηρία, το Σάββατο 1η Δεκεμβρίου 2007

2 Δεκεμβρίου:Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Δουλείας

Με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας για την Εξάλειψη της Δουλείας παραθέτω 3 συνδέσμους για καταγγελίες,ώστε να σταματήσουμε να βλέπουμε γύρω μας, πολλές φορές απαθείς, γεγονότα όπως αυτά , αυτά ή αυτά .
Συνήγορος του παιδιού,Το χαμόγελο του παιδιού ,Μαζί για το παιδί

“Διαπολιτισμική Εκπαίδευση - Μετανάστευση - Διαχείριση Συγκρούσεων και Παιδαγωγική της Δημοκρατίας”

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ – ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ


13ο Διεθνές Συνέδριο
“Διαπολιτισμική Εκπαίδευση - Μετανάστευση - Διαχείριση Συγκρούσεων και Παιδαγωγική της Δημοκρατίας”
Thraki Palace Hotel & Conference Center,
Αλεξανδρούπολη7-9 Μαίου 2010


Το Κέντρο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης σε συνεργασία με το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης διοργανώνει το 13ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση – Μετανάστευση - Διαχείριση Συγκρούσεων και Παιδαγωγική της Δημοκρατίας», που αποτελεί συνέχεια των προηγούμενων Συνεδρίων του Κέντρου Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Πατρών.

Στόχος του Συνεδρίου είναι η ουσιαστική προσέγγιση θεμάτων της Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης, της μετανάστευσης και της διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας ως δεύτερης ή ξένης, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Θα δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στην παρουσίαση ερευνητικών ανακοινώσεων (έρευνα δράσης – μελέτη περίπτωσης κ.λπ.).

Θεματικές Ενότητες

Παγκοσμιοποίηση και Μετανάστευση

Διαχείριση συγκρούσεων και Παιδαγωγική της Δημοκρατίας

Η ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στην Ελλάδα

Η ελληνική ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα στο εξωτερικό

Διδασκαλία Ξένων Γλωσσών στην Ελλάδα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και Έρευνα



Το Συνέδριο απευθύνεται σε
· Πανεπιστημιακούς
· Διδάκτορες και υποψήφιους διδάκτορες
· Ειδικούς επιστήμονες
· Μεταπτυχιακούς
· Μεταπτυχιακούς και προπτυχιακούς φοιτητές
· Στελέχη εκπαίδευσης Α’/θμιας και Β’/θμιας εκπαίδευσης από την Ελλάδα και το εξωτερικό
· Εκπαιδευτικούς Α’/θμιας και Β’/θμιας εκπαίδευσης από την Ελλάδα και το εξωτερικό
· Ερευνητές
· Στελέχη τοπικής αυτοδιοίκησης
· Συνδικαλιστικούς φορείς της εκπαίδευσης
· Μέλη οργανώσεων αλλοδαπών
· Πολιτικά κόμματα
και σε κάθε ενδιαφερόμενο.


Ο Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής
Παντελής Γεωργογιάννης – Καθηγητής

Πληροφορίες:
Ταχυδρομική διεύθυνση: Πανεπιστήμιο Πατρών, Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πάτρα 26500.
Ηλεκτρονική Σελίδα:www.kedek.gr
Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο: georgog@upatras.gr
Τηλέφωνα Επικοινωνίας: +30-2610 969715, 969716, 996252 Fax: +30-2610 996252

Μέθοδος για την πρόληψη της βίας από μαθητές του σχολείου.

«Peer Mediators»: Μέθοδος για την πρόληψη της
βίας από μαθητές του σχολείου.
Αγγελική Γιαννάτου – Ειδικευμένη Εκπαιδευτικός-2ο Γυμνάσιο Ασπροπύργου
a.giannatou@gmail.com

Η ΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΣΥΝΟΜΗΛΙΚΩΝ

Τι είναι η μεσολάβηση:
Είναι πρόγραμμα και διαδικασία, όπου μαθητές της ίδιας ηλικίας διευκολύνουν την επίλυση συγκρούσεων μεταξύ δύο ατόμων ή ομάδων. Η διαδικασία αυτή έχει αποδειχθεί αποτελεσματική στην αλλαγή του τρόπου που οι μαθητές κατανοούν και επιλύουν τις συγκρούσεις στη ζωή τους.
Μία μεσολάβηση δεν είναι δικαστήριο, αλλά μία εξεύρεση λύσης με τη βοήθεια ενός ουδέτερου προσώπου, το οποίο διευθύνει μία συζήτηση στην οποία τα δύο μέρη λαμβάνουν οικειοθελώς μέρος , και διεξάγεται βάσει κανόνων οι οποίοι είναι οι εξής: ο καθένας μπορεί να δικαιολογηθεί, σεβόμαστε τους διαφορετικούς, παραδεχόμαστε αυτά που έχουν ειπωθεί, αυτά που έχουν ακουστεί μένουν μέσα στην ομάδα, μιλάει ο καθένας για τον εαυτό του, σεβόμαστε ο ένας τον άλλο.
Το πλεονέκτημα της μεσολάβησης είναι ότι δεν υπάρχουν ηττημένοι και με την αποχή από την τιμωρία αποφεύγονται νέες συγκρούσεις. Οι μαθητές μαθαίνουν να αναζητούν περισσότερο τις ευθύνες στον εαυτό τους. Έτσι μπορούν να αυξάνουν την υπευθυνότητά τους.
Οι εμπλεκόμενοι σε μια φιλονικία μπορούν να απευθύνονται από μόνοι τους στους μεσολαβητές ή να σταλούν από τους καθηγητές ή τους συμμαθητές τους ή να κληθούν από τους ίδιους τους μεσολαβητές. Η ίδια η μεσολάβηση λαμβάνει χώρα στο δωμάτιο των μεσολαβητών. Οι συνομήλικοι μεσολαβητές δεν «αποφασίζουν» αλλά εργάζονται προς μια αποδεκτή και από τις δύο μεριές λύση ώστε να αποφευχθούν περαιτέρω προβλήματα.
Τα είδη των προβλημάτων που αντιμετωπίζονται:
Φήμες και κουτσομπολιά, προβλήματα στις σχέσεις / παρενόχληση, φυλετικός ή κοινωνικός ρατσισμός, καβγάδες και τσακωμοί, βανδαλισμός, εκφοβισμός μέσα ή έξω από την τάξη. Πιο σοβαρά προβλήματα δεν προσφέρονται για τη διαδικασία της μεσολάβησης αλλά χρειάζεται εξωτερική παραπομπή . Αυτά είναι σεξουαλική κακοποίηση, απόπειρα αυτοκτονίας, χρήση ναρκωτικών, κατοχή όπλων και πιθανά δικαστικά θέματα.
Προϋποθέσεις για ένα πρόγραμμα μεσολάβησης:
Να υπάρχουν καταρχάς εθελοντές μαθητές και η μέθοδος αυτή επίλυσης διαφορών να είναι αποδεκτή από όλους τους καθηγητές, το προσωπικό του σχολείου, τους γονείς και τους μαθητές. Να διατίθεται επίσης ο κατάλληλος χώρος και κάποια χρήματα.
Οι μαθητές σχηματίζουν μια ομάδα, που διευκολύνεται από έναν ή δύο υπεύθυνους ενήλικες που τους συντονίζουν. Η ομάδα στοχεύει να διαφημίσει το πρόγραμμα μέσα στο σχολείο, να οργανώσει συναντήσεις προετοιμασίας και πρακτική για τις δεξιότητες της μεσολάβησης. Η ομάδα εξασφαλίζει επίσης τη δέσμευση και υποστήριξη από τη διοίκηση του σχολείου και
τους εκπαιδευτικούς για την εφαρμογή του προγράμματος.
Ο συντονιστής του προγράμματος:
Είναι ο σύνδεσμος ανάμεσα στις βασικές ομάδες του σχολείου: την ηγετική ομάδα, το δεκαπενταμελές , τη διοίκηση , το σύλλογο γονέων κλπ. και αναλαμβάνει την επιλογή και εκπαίδευση των μεσολαβητών.
Η επιλογή των μεσολαβητών:
Οι μεσολαβητές πρέπει να εκφράζουν τη διαφοροποίηση του σχολείου σε εθνικότητες, κοινωνικές ομάδες, συμπεριφορά, φύλα και ακαδημαϊκή επίδοση. Η διαδικασία επιλογής πρέπει να διαφημιστεί και να συμπεριλαμβάνει συστάσεις / παραπομπές από άλλους και αυτο-παραπομπές.
Προσόντα των μεσολαβητών :
Αμεροληψία, υπομονή, εχεμύθεια να αναγνωρίζουν και να σέβονται τα συναισθήματα των άλλων, να είναι θετικοί, να ενθαρρύνουν, να προσέχουν τη γλώσσα του σώματος, να δείχνουν κατανόηση, να ακούν προσεκτικά και να μπορούν να επαναλάβουν αυτά που άκουσαν.
Αρχικά πρέπει να αναπτυχθεί ένα σύστημα «πρακτικών εμπειριών»
Οι σύμβουλοι μεσολαβητές πρέπει να εκπαιδευτούν και να παρακολουθούνται, αφού συχνά δεν έχουν την ωριμότητα και την εμπειρία στη διαχείριση συγκρούσεων και στις δεξιότητες .Πιθανές στρατηγικές συμπεριλαμβάνουν ασκήσεις ρόλων, μεθόδους επίλυσης προβλημάτων, παιδαγωγικά παιχνίδια κλπ.
Τι μαθαίνουν οι μεσολαβητές πρωτίστως με την εκπαίδευσή τους:
Να ακούν με προσοχή, να επαναλαμβάνουν αυτά που ειπώθηκαν από τους άλλους, να αναγνωρίζουν τι πραγματικά έγινε στη φιλονικία και να γνωρίζουν τι δυνατότητες λύσης υπάρχουν, να αντιλαμβάνονται τα συναισθήματα τα οποία δεν μπορούν να εκφραστούν με λέξεις και την ακριβή λήξη μιας διευθέτησης.
Οι συνεδρίες μεσολάβησης:
Στοχεύουν: στο να απομακρυνθούμε από τις τακτικές αμοιβαίων κατηγοριών προς μια κοινά αποδεκτή λύση.
Οι μεσολαβητές: Δοκιμάζουν να φέρουν τις δύο πλευρές σ΄ ένα τραπέζι και να αποσοβήσουν την κλιμάκωση. Το σχολείο θέτει στη διάθεση των μεσολαβητών ένα χώρο γι΄ αυτό το σκοπό. Συναντιούνται με τους αντιπάλους και εξηγούν την όλη διαδικασία και τους κανόνες.
Οι αντίπαλοι: συστήνονται και ο καθένας με τη σειρά του λέει την ιστορία του στους μεσολαβητές και τα συναισθήματα του και αναγνωρίζει τη δική του ευθύνη για ό,τι συνέβη.
Οι μεσολαβητές: συνοψίζουν και καταγράφουν τα γεγονότα και τα συναισθήματα και των δυο αντιπάλων και αναγνωρίζουν τη δυσκολία στο χειρισμό συναισθημάτων. Ζητάνε και από τους δύο αντιπάλους αν έχουν σκεφτεί καθόλου λύσεις ή τους ζητάνε να «κατεβάσουν ιδέες» . («Καταιγισμός ιδεών»).Όλες οι λύσεις καταγράφονται χωρίς σχόλια και καταλήγουν
σε αυτές στις οποίες συμφωνούν και οι δύο αντίπαλοι. Οι λύσεις πρέπει να είναι δίκαιες, να μην περιέχουν βία, να είναι πραγματοποιήσιμες, να είναι σαφείς, να έχουν σχέση με τη φιλονικία.
Οι αντίπαλοι : μετά τη συμφωνία, διαβάζουν το έντυπο, δίνουν τη συγκατάθεσή τους και υπογράφουν όλοι. Το έντυπο οι μεσολαβητές το εμπιστεύονται για φύλαξη σε κάποιον, στον οποίο μόνο δίνουν το κλειδί.
Οι μεσολαβητές: ευχαριστούν και τους δύο για τη συνεισφορά τους και που άφησαν τους μεσολαβητές να τους βοηθήσουν. Προκειμένου να διευθετούν μια διαφορά , πρέπει οι μεσολαβητές να προσπαθούν να κάνουν το καλύτερο. Όταν όμως δεν μπορούν να καταφέρουν τίποτα , τότε πρέπει να εγκαταλείπουν το περιστατικό έτσι ώστε για παράδειγμα ο διδάσκων να παίρνει πειθαρχικά μέτρα.
Μετά από ένα ορισμένο χρόνο οι μεσολαβητές ελέγχουν αν τα δύο μέρη της φιλονικίας τηρούν αυτά που έχουν συμφωνηθεί κατά το συμβιβασμό.

Η λειτουργία ομάδας «Ομότιμων Μεσολαβητών» στην Ελλάδα και ειδικότερα στο 2ο Γυμνάσιο Ασπροπύργου

Ενώ στην Ευρώπη μέθοδος επίλυσης συγκρούσεων και πρόληψης της βίας με τη βοήθεια των «Ομότιμων Μεσολαβητών» είναι ευρέως διαδεδομένη, στην Ελλάδα εφαρμόζεται από όσο γνωρίζω στη Γερμανική Σχολή, στην Ιωνίδειο Σχολή από την κ. Β. Αρτινοπούλου (πιλοτικά) και από το 2006 μέχρι σήμερα στο 2ο Γυμνάσιο Ασπροπύργου, όπου υπηρετώ από το 1983. Όσον αφορά στο σχολείο μου, αρχικά το Πρόγραμμα των «Ομότιμων Μεσολαβητών» εντάχθηκε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Comenius, «Πρωτοβουλίες για ένα σχολείο χωρίς βία».
Όταν έληξε η συμμετοχή μας στο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα, η λειτουργία της ομάδας των ομότιμων μεσολαβητών εντάχθηκε στην Αγωγή Υγείας.
Αυτό που μας έκανε να ξεκινήσουμε το συγκεκριμένο πρόγραμμα ήταν ότι το σχολείο βρίσκεται σε μία εξαιρετικά υποβαθμισμένη περιοχή, οικονομικά, κοινωνικά και πολιτισμικά. Αυτό έχει ως συνέπεια να φοιτούν στο σχολείο πολλά παιδιά που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες, οι οποίες είναι επιρρεπείς στη χρήση βίας, ως μέσου επίλυσης συγκρούσεων.
Τα πλεονεκτήματα του προγράμματος είναι ότι μειώθηκαν οι τιμωρίες και είχαμε ελάφρυνση των διδασκόντων, λιγότερη βία, αύξηση της υπευθυνότητας των παιδιών, βελτίωση της επικοινωνίας και της ικανότητας επίλυσης προβλημάτων. Οι μεσολαβητές μόνο κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς 2008-2009 έφεραν με επιτυχία σε πέρας 16 υποθέσεις συμμαθητών τους, που αφορούσαν: συγκρούσεις, φιλονικίες, φήμες, περιθωριοποίηση.
Το αξιοσημείωτο είναι ότι τα παιδιά και ως μεσολαβητές και ως «θύτες-θύματα» αντιμετώπιζαν τις διαμεσολαβήσεις με μεγάλη σοβαρότητα και τηρούσαν τις συμφωνίες τους σε όλες τις περιπτώσεις. Ως εκ τούτου όχι μόνο δεν επανέλαβαν τις παραβατικές συμπεριφορές (αντίθετα με ό,τι συμβαίνει όταν τιμωρούνται) αλλά και πολλοί πρώην «εχθροί» έγιναν πολύ καλοί φίλοι.
Οι μεσολαβητές με τη σοβαρότητα, τη σεμνότητα και την εχεμύθειά τους κέρδισαν την εμπιστοσύνη των συμμαθητών τους και μετά από 3 χρόνια εφαρμογής του το πρόγραμμα καταξιώνεται όλο και περισσότερο στις συνειδήσεις μαθητών και εκπαιδευτικών.

Συνάντηση και συνέντευξη με μαθητές - ομότιμους μεσολαβητές στον Ασπρόπυργο

Στις 19.3.09 ο Συνήγορος του Παιδιού συναντήθηκε στο 2ο Γυμνάσιο Ασπροπύργου με 20μελή ομάδα μαθητών που λειτουργούν ως «ομότιμοι μεσολαβητές» για την αντιμετώπιση εριστατικών βίας μεταξύ συνομηλίκων.
Τα μέλη της ομάδας ανέφεραν ότι κατά τη φετινή χρονιά έχουν μεσολαβήσει με μεγάλη επιτυχία σε 15 περιστατικά, και περιέγραψαν με ενθουσιασμό το πώς λειτουργούν και πως επιδιώκουν την επίλυση των συγκρούσεων, μέσα από διάλογο, αντί της επιβολής κυρώσεων από τη Διεύθυνση.
Μετά την συνάντηση αυτή τα μέλη της ομάδας δέχθηκαν να απαντήσουν γραπτά σε ορισμένες ερωτήσεις του Συνηγόρου του Παιδιού. Παρακάτω παρουσιάζεται σύνθεση των απαντήσεών τους.
1. Τι νομίζεις ότι είναι το πιο σπουδαίο που προσφέρει στο σχολείο σου η ομάδα ομότιμων μεσολαβητών;
- Στο σχολείο μας όπως και στα περισσότερα σχολεία παρατηρούνται φαινόμενα βίας, γι’ αυτό η ομάδα μας δημιουργήθηκε για να καταπολεμήσει τέτοιου είδους προβλήματα.
- Η ομάδα μας προσφέρει στους μαθητές του σχολείου τη βοήθεια της για να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα και τις διαφωνίες μεταξύ τους, χωρίς τους καθηγητές.
- Μας δίνει τη δυνατότητα να συνυπάρχουμε αρμονικά και να βοηθάμε τα παιδιά να τα ξαναβρούν.
- Βοηθάει στο να μην υπάρχουν παρεξηγήσεις. Να καταλάβουν τα παιδιά ότι η βία δεν είναι ο μόνος τρόπος επίλυσης των διαφορών τους.
- Εμείς προσπαθούμε να λύνουμε καταστάσεις και να συμφιλιώνουμε. Επίσης προσπαθούμε να έχουν τα παιδιά εμπιστοσύνη το ένα στο άλλο.
- Προσφέρουμε στους συμμαθητές μας αγάπη και εκτίμηση. Τους δίνουμε την εντύπωση πως καμιά παρεξήγηση δεν λύνεται πραγματικά με τη βία.
- Προσφέρουμε εμπιστοσύνη στα παιδιά τα οποία ασκούν βία μεταξύ τους γιατί εμείς τους μιλάμε γλυκά και με κατανόηση, χωρίς φωνές και απειλές.
- Μερικά παιδιά από τα «θύματα» ή από αυτούς που προκάλεσαν την φασαρία γίνονται πιο φιλικοί μεταξύ τους αλλά και με τα άλλα παιδιά και έτσι λιγοστεύουν οι φασαρίες και οι τσακωμοί.

2. Τι σου προσφέρει εσένα η ομάδα και τι έχει αλλάξει μέσα σου από την ώρα που έγινες μέλος της;
- Η ομάδα έχει αλλάξει πάρα πολλά μέσα μου. Με κάνει να μην τσακώνομαι με τα παιδιά και να μιλάω για να λύνω τις παρεξηγήσεις. Επίσης με έχει κάνει να γνωρίσω φιλικά τα άλλα παιδιά, που δεν περίμενα να είναι τόσο συναισθηματικά. Να τους εμπιστεύομαι και να μην τους αγνοώ, για να καταλάβουν και αυτοί την αξία τους.
- Το πιο σημαντικό σε μας είναι ότι δουλεύουμε ομαδικά και ακούμε όλες τις γνώμες.
- Η ομάδα μας είναι δυναμική σε θέματα τα οποία χρειάζονται μια σοβαρή λύση.
- Από την στιγμή που μπήκαμε στην ομάδα έχουμε αρχίσει να εμπιστευόμαστε και να σεβόμαστε τους συμμαθητές μας.
- Προσωπικά μου προσφέρει ασφάλεια και χαρά γιατί μπορούμε να λύνουμε προβλήματα
- Από τότε που έγινα μέλος σε αυτήν την ομάδα μπορώ να εκφράσω πιο έντονα τα συναισθήματά μου και νοιώθω πως μπορώ να εμπιστευτώ και άλλα άτομα.
- Εμένα με έχει βοηθήσει να νοιώθω σαν ένα φυσιολογικό παιδί που έχει συναισθήματα, φιλικά και ομαδικά και όχι ένας μάγκας ο οποίος θέλει να αφήσει σημάδι στο σχολείο του ότι είναι ο πιο δυνατός και τον φοβούνται όλοι.

3. Τι θα συμβούλευες ένα διευθυντή σχολείου να κάνει αν ήθελε να ξεκινήσει τώρα μια ομάδα ομότιμων μεσολαβητών (μερικές απλές συμβουλές για τα πρώτα βήματα).
- Στην αρχή ο διευθυντής πρέπει να εξηγήσει στους μαθητές τι είναι η ομάδα ομότιμων μεσολαβητών και τι μπορεί να κάνει.
- Να φτιάξει κάποιες προσκλήσεις, που να μοιράσει στα παιδιά, στις οποίες θα αναφέρονται μερικά επιχειρήματα γιατί χρειάζεται να πάρουν μέρος στην ομάδα.
- Να μοιράσει στα παιδιά δηλώσεις συμμετοχής.
- Να μιλήσει με τα παιδιά που ενδιαφέρονται και να βρει παιδιά που θέλουν πραγματικά να ασχοληθούν με το θέμα και όχι μόνο να χάνουν την ώρα του μαθήματος
- Να ορίσει υπεύθυνους για την ομάδα, καθηγητές οι οποίοι μπορούν να καταλαβαίνουν και να επικοινωνούν με τα παιδιά
- Η ομάδα των μεσολαβητών, να ξεκινήσει με παιχνίδια εμπιστοσύνης, που έχουμε κάνει και εμεί οι ίδιοι, για να γίνουμε πιο εμπιστευτικοί.
- Να υπάρχει κατανόηση και ισοτιμία ανάμεσα στον διευθυντή και τα παιδιά και όχι «α, εγώ είμαι διευθυντής και κάνω ότι θέλω» και άλλα τέτοια.
- H ομάδα των μεσολαβητών να συναντιέται τακτικά.
- Να υπάρχει ομαδική δουλειά και όχι να μιλάει συνέχει μόνο ένας.

Περισσότερες λεπτομέρειες για την λειτουργία της Ομάδας Ομότιμων Μεσολαβητών του 2ου Γυμνασίου Ασπροπύργου μπορείτε να μάθετε επικοινωνώντας με την καθηγήτρια που συντονίζει την ομάδα κυρία Α. Γιαννάτου στο a.giannatou@gmail.com.

20 χρόνια Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ
ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Αθήνα, 18.11.2009
20 χρόνια Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού
Την 20η Νοεμβρίου 2009 συμπληρώνονται 20 χρόνια από την υιοθέτηση της Διεθνούς
Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού από τη Γενική Συνέλευση του Οργανισμού
Ηνωμένων Εθνών.
Ο Συνήγορος του Πολίτη, με την ιδιότητά του ως Συνήγορος του Παιδιού, τονίζει την
ανάγκη η Σύμβαση, νόμος αυξημένης τυπικής ισχύος στη χώρα μας (ν.2101/92), να γίνει
ευρύτερα γνωστή και η παρακολούθηση της εφαρμογής της περισσότερο συστηματική. Είναι
απαραίτητο τα παιδιά να γνωρίσουν καλύτερα τα δικαιώματα και τις ευθύνες τους μέσα από το σχολείο, οι ενήλικες να ευαισθητοποιηθούν και οι επαγγελματίες να επιμορφωθούν σχετικά με τα δικαιώματα των παιδιών. Να ακούν προσεκτικά τις απόψεις των παιδιών και να γνωρίζουν πώς να ενεργήσουν όταν διαπιστώνουν ότι δικαιώματά τους παραβιάζονται.
Στα 6 χρόνια λειτουργίας του, ο Συνήγορος του Παιδιού έχει διαπιστώσει σοβαρές
ελλείψεις στο σύστημα παιδικής προστασίας, αλλά και υστερήσεις στον γενικότερο σχεδιασμό και την εφαρμογή ενιαίας πολιτικής για την προάσπιση και προαγωγή των δικαιωμάτων του παιδιού στη χώρα μας.
Τα νομοθετικά μέτρα που έχουν ληφθεί πρόσφατα για την προστασία των παιδιών από τη
βία είναι στη σωστή κατεύθυνση, ωστόσο δεν έχουν συνοδευτεί από την αντίστοιχη οργάνωση και ενίσχυση των υπηρεσιών που καλούνται να τα υλοποιήσουν. Στην Ελλάδα σήμερα ένας μεγάλος αριθμός παιδιών εξακολουθούν να γίνονται θύματα βίας ή να βιώνουν συγκρούσεις και κρίσεις στο χώρο της οικογένειάς τους, χωρίς να μπορούν να λάβουν την προστασία και υποστήριξη που δικαιούνται. Πολλά παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, παιδιά μεταναστών και παιδιά Ρομά δυσκολεύονται να ενταχθούν ισότιμα στην εκπαίδευση, γιατί δεν έχουν αναπτυχθεί επαρκώς οι υποστηρικτικοί μηχανισμοί στο σχολείο αλλά και στην κοινότητα όπου ζουν. Παιδιά και έφηβοι που χρειάζεται να απομακρυνθούν από τις οικογένειές τους τοποθετούνται συχνά σε ιδρύματα με ελλιπή στελέχωση ή χωρίς ειδίκευση στην αντιμετώπιση των προβλημάτων που τυχόν αντιμετωπίζουν (πχ αναπηρίες, ψυχικές διαταραχές, χρόνιες παθήσεις, εξαρτήσεις κλπ). Παιδιά που βιώνουν τη φτώχεια, την ανέχεια και την έλλειψη στοιχειωδών αγαθών, είναι πολλές φορές αποκομμένα από τις ευκαιρίες.
Έφηβοι με παραβατική συμπεριφορά δεν λαμβάνουν την υποστήριξη που χρειάζονται για τη
διευκόλυνση της κοινωνικής τους ένταξης και συμμετοχής.
Ο Συνήγορος του Παιδιού έχει επισημάνει επανειλημμένα την ανάγκη να αναπτυχθεί στη
χώρα μας ένα Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τα Δικαιώματα του Παιδιού, βασισμένο σε διαρκή
διϋπουργική συνεργασία και με προβλέψεις για συντονισμένες και αποκεντρωμένες δράσεις, με συμμετοχή των αρμόδιων δημοσίων φορέων, οργανισμών ΟΤΑ και μη κυβερνητικών οργανώσεων.
Με αφορμή την επέτειο των 20 χρόνων από την υιοθέτηση της Διεθνούς Σύμβασης για τα
Δικαιώματα του Παιδιού, ο Συνήγορος του Παιδιού διοργανώνει τις παρακάτω εκδηλώσεις:
• Το Σάββατο 21 Νοεμβρίου στο πλαίσιο της 4ης συνάντησης της Ομάδας Εφήβων
Συμβούλων του, η Υπουργός Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων κα Άννα
Διαμαντοπούλου θα συζητήσει με τους εφήβους με θέμα: «Σχολικοί Κανονισμοί και
Δημοκρατική Διοίκηση στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση», με βάση τις προτάσεις τους, που
απέστειλε ο Συνήγορος στο Υπουργείο. Στις 13:30 θα ακολουθήσει ενημέρωση εκπροσώπων
των ΜΜΕ στην αίθουσα εκδηλώσεων του Συνηγόρου του Πολίτη.
• Σε συνεργασία με την Ένωση Γραφιστών Ελλάδας, ο Συνήγορος του Παιδιού κάλεσε
σχεδιαστές να δημιουργήσουν αφίσες με θέμα «Παγκόσμια Ημέρα Δικαιωμάτων του Παιδιού», στο πλαίσιο της δράσης «Δημιουργικά κύματα». Οι επιλεγμένες αφίσες θα εκτεθούν στην αίθουσα εκδηλώσεων του Συνηγόρου του Πολίτη και στην Ένωση Γραφιστών.
Επίσης, με την υποστήριξη του Υπουργείου Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, θα
αναρτηθούν σε σταθμούς και οχήματα μέσων μεταφοράς της Αθήνας. Ορισμένες από αυτές,
στην επιλογή των οποίων συμμετείχαν και παιδιά, θα σταλούν σε σχολεία όλης της χώρας. Οι αφίσες είναι αναρτημένες στον ιστοχώρο του Συνηγόρου του Παιδιού (www.0-18.gr).
• Την Κυριακή 22 Νοεμβρίου τα μέλη της Ομάδας Εφήβων Συμβούλων, στο πλαίσιο
προετοιμασίας τους για τη διατύπωση προτάσεων με στόχο την αντιμετώπιση της βίας
μεταξύ συνομηλίκων (θέμα το οποίο θα απασχολήσει την Ομάδα στο ερχόμενο τρίμηνο) θα
παρακολουθήσουν την παράσταση εφηβικού θεάτρου «Chatroom» στο θέατρο ΧΩΡΑ, η οποία θα παιχτεί ειδικά για την περίσταση αυτή.
Ο Συνήγορος του Πολίτη ευχαριστεί θερμά:
- την εταιρεία Aegean για τη δωρεάν μετακίνηση των μελών της Ομάδας Εφήβων Συμβούλων και των συνοδών τους,
- την Ένωση Ξενοδόχων Αθήνας για τη δωρεάν φιλοξενία τους σε ξενοδοχεία της πόλης,
- τον καλλιτεχνικό οργανισμό Coyot για την προσφορά της παράστασης “Chatroom”,
- τα Xωριά SOS για τη διάθεση λεωφορείων για τη μεταφορά των εφήβων στη θεατρική παράσταση
- τις Γραφικές Τέχνες «Κοντορούσης» για τη δωρεάν εκτύπωση των αφισών.
Περισσότερες πληροφορίες: Γραφείο Συνηγόρου του Παιδιού: 210 7289703
Γραφείο Επικοινωνίας Συνηγόρου του Πολίτη: 210 7289610,
κιν. 6979362413, 6979448887